یکی از جدید ترین و سریع ترین مقوله ها در اقتصاد ایران که در سال 1387 شایعه شد، اعلام شد و در نهایت از امروز اجرا می شود قانون مالیات بر ارزش افزوده است این قانون که با حمایت گروهی خاص از اصناف و نگرانی گروهی دیگر همراه است، در سکوت ناشی از بی اطلاعی و نا آگاهی مصرف کنندگان، که مالیات دهنده نهایی هستند پی گرفته می شود حال آنکه می بایست قبل از آنکه قانونی اجرا گردد آموزش های لازم و فرهنگسازی مربوطه انجام شود در حال حاضر دستورالعمل مربوطه تنها دو یا سه هفته قبل به مودیان مالیاتی ابلاغ شده است نکته جالب اینکه در مالیات بر ارزش افزوده هر مودی مالیاتی خود نوعی ممیز مالیاتی نیز محسوب می شود. اما آنچه در محافل اقتصادی بیشتر جلب توجه می کند نگرانی شرکت های کوچکتر از محاسبه و فاکتور نویسی و به دنبال آن فرار بیشتر مالیاتی است! اگر همه موارد فوق را با این نکته که سازمان امور مالیاتی تابحال نتوانسته قانون مالیات تجمیع عوارض را درست اجرا کند جمع کنیم به معادله پیچیده ای خواهیم رسید که نوید داستانی طولانی در حوزه مالیات را می دهد.

اما قانون مالیات بر ارزش افزوده چه می گوید؟
بر اساس قانون مالیات بر ارزش افزوده، ارزش افزوده در این قانون تفاوت بین ارزش کالاها و خدمات عرضه شده با ارزش کالاها و خدمات خریداری یا تحصیل شده در یک دوره معین می باشد (ماده 3 ـ قانون مالیات بر ارزش افزوده) حال مالیات بر ارزش افزوده مالیاتی است که مرحله به مرحله از ازرش افزوده آن مرحله اخذ می گردد به گونه‌اي كه فروشنده كالا يا خدمات همزمان ماليات را اخذ و به حساب دارايي واريز مي‌كند خريدار نيز پس از ايجاد ارزش افزوده بر روي كالا، در زمان فروش ابتدا ماليات پرداختي مرحله قبل خود را كسر و سپس 3درصد از خريدار بعدي ماليات دريافت و آن‌را به حساب دارايي منتقل مي‌كند. اين چرخه تا زمان تكميل كالا ادامه دارد و در مرحله نهايي تنها خريدار است كه به‌طور واقعي ماليات پرداخت مي‌كند. از همين‌رو آن‌را ماليات برمصرف نيز قلمداد مي‌كنند. در این قانون هر سال شمسی به چهار دوره مالیاتی سه ماهه تقسیم شده که مودیان در پایان هر دوره مالیات خود را واریز می کنند نرخ مالیات در ساده ترین حالت 3 درصد است که 1.5 درصد آن مالیات و 1.5 درصد آن سهم شهرداری است.

مالیات بر ارزش افزوده و بورس اوراق بهادار:
در خصوص مالیات بر سهام چند نکته حائز اهمیت وجود دارد :
1 ـ قانون مالیات بر ارزش افزوده به جای قانون قانون تجمیع عوارض اجرا می گردد حال آنکه فعالیت های بورس مشمول قانون تجمیع عوارض نبوده که این قانون جایگزین آن گردد
2 ـ از هر معامله نیم درصد ارزش معامله به صورت مستقیم به عنوان مالیات دریافت می گردد به نحوی که دریافتی مالیاتی دولت از درآمد فعالان بورس بیشتر است.
3 ـ همه شرکتهای کارگزاری، شرکت بورس، و سازمان بورس حسب قوانین مالیات خود را واریز می کنند، مفالیت در بورس به دلیل حساسیت های خاص خود سیستم های دقیق حسابداری و حسابرسی را می طلبد که خود اسباب واریز دقیق مالیاتها را فراهم نموده است.
4 ـ طبق بند 11 ماده 12 از فصل دوم قانون مالیات بر ارزش افزوده، "خدمات بانکی و اعتباری بانکها، موسسات و تعاونی های اعتباری و صندوق های قرض الحسنه مجاز و صندوق تعاون" از پرداخت مالیات معاف هستند و جا دارد تا بورس و بازار سرمایه نیز از معافیتهایی همانند بازار پول برخوردار گردد.
5 ـ با توجه به گستردگی تالارهای منطقه ای و این مهم که عملا امکان تفکیک معاملات آنها از یکدیگر و از مرکز (تهران) وجود ندارد محتملا در واریز 1.5 درصد سهم شهرداری ها ناعدالتی هایی صورت خواهد گرفت.
6 ـ فشار افزایش نرخ های معاملات به طور مستقیم بر سهامداران وارد می گردد و این امر جذابیت بازار سرمایه را کاهش می دهد در حالی که اکثر کشورها به دنبال کاهش هزینه های معاملاتی می باشند اعمال مالیاتهایی از این دست بر بورس ایران ضررهای بسیاری وارد خواهد کرد.